Sayat Nova

 

 

 

 

بخش بزرگی از موسیقی سنتی ارمنی از ترانه های عاشقانه تشکیل شده است؛ و اکثر این آهنگها و ترانه ها ساخته سایات نوا میباشد. این نوازنده مشهور ارمنی در سال 1712 در یک خانواده کشاورز در روستایی بنام سانا هین در حوالی تفلییس بدنیا آمد. نام خانوادگی او  هاروتیون سایاکیان بوده است که بعد ها با نام سایات نوا (شکارچی صدا وملودی) مشهور میشود.

ازدوره نوجوانی صدای خوش و ظرافتی که درترانه هایش بود مورد توجه قرار میگیرد؛ بخصوص که ترانه هایش را با نواختن  کمانچه همراهی میکند و بزودی تبدیل به نوازنده بزرگی میشود.

همراه خانواده اش به گرجستان که در آن موقع محل بزرگ ادبیات و موسیقی و فرهنگ ارمنی به شمار میرفت کوچ میکند و مانند دیگر هموطنان خود به شغل بافنده فرش مشغول به کارمی شود.

در این شهر (تفلیس) با نوازنده های دوره گرد و عاشیق ( گوسان) آشنا میشود؛ و بنام  گوسان هاروتیان درمیان نوازندگان شناخته میشود؛ بخاطر زیبایی ترانه هایش و تسلط به ساز کمانچه نام او به سایات نوا تغییر میکند. اودر زبانهای ترکی؛ فارسی؛ گرجی؛ بمانند زبان مادریش تسلط داشته و به  این زبانها آواز میخوانده و سروده هایی نیز دراین زبانها دارد.

بخاطر نبوغش به دربار هراکلیوس دوم راه پیدا میکند؛ میگویند که در دربار با خواهر هراکلیوس آشنا شده و سپس عاشق او میشود ولی حکمران گرجستان بخاطر محبوبیت روزافزون سایات نوا وترس از به قدرت رسیدن او اجازه این وصلت را نمیدهد و سایات نوا با قلبی شکسته دربار را ترک میکند ؛ و به شهرهای مختلف سفر میکند؛ وتمام زندگی خود را وفق هنرش میکند و به بزرگترین گوسان ارمنی مبدل میشود.مدتی نیز در دربار کریم خان زند در شیراز زندگی میکند؛

وگویا در سال 1795 میلادی توسط آغا محمد خان قاجار به قتل میرسد.

220 ترانه وآهنگ از او بجای مانده که بطور شفاهی منتقل شده است که در کنسرواتوار موسیقی سنتی ارمنستان تدریس میشود.